حقيقت ...  مفهوم قابل لمس از خدا همان است كه خوددر كتاب مبينش ترسيم كرده است .اما

بندگان خدا به مقدار درك خود اورا مي شناسند و چون تعداد نفوس متعدد است پس ادراك از

خدا نيز متفاوت خواهد و سر اختلاف در ميزان تدين مردم نيز همين است مولانا تمثيلی دارد

كه اين مغهوم را براحتی ملموس می كند آنجا كه بيان می كند در شب تاريكی فيلی را به

شهری برای نمايش آوردند وچند نفری در ديدن فيل عجله كردند...

پيل  اند ر  خانه   تا ريك    بود                                       عرضه را آورده  بودندش هنود

از  برای   ديدنش   مردم بسی                                        اندرآن  ظلمت همی  شدهركسی

ديدنش با چشم  چون ممكن نبود                                      اندرآن  تاريكيش كف می  بسود

آن  يكی را  كف بخرطوم اوفتاد                                     گفت همچون ناودانست اين نهاد

آن يكی را دست برگوشش رسید                                    آن  برو  چون بادبيزن  شد  پديد

آن يكی را كف چو برپايش بسود                                   گفت شكل  پيل  ديدم چون عمود

آن  يكی بر پشت  اوبنهاد   دست                                گفت خوداين پيل چون تختی بدست

همچنين  هريك بجزوی كه رسید                                فهم  آن  می كرد هرجا   می شنيد

از نظر گه  گفتشان  شد  مختلف                                  آن  يكی  دالش  لقب  داد اين الف

در كف  هركس اگرشمعی بودی                                  اختلاف از  گفتشان  بيرون شدی

چشم حس همچون كف دستست وبس                          نيست كف را برهمه اودست رس

چشم  دريا  ديگرست  وكف  دگر                                     كف  بهل  و ز ديده  دريا  نگر  

بله اين همه اختلاف در مورد وجود حقيقت همه ازبرداشت شخصی افراد است چون هركسی

حقيقت را انطور كه لمس كرده است برای ديگران بيان می كند اما مولانا همه افراد را به

دردست داشتن شمعی توصيه می كند حالا ببينيم براي فهم درست حقيقت مصاديق آن شمع چه

خواهد بود ؟ ؟

ومولانا مي گويد بايد برای دريافت حقيقت حس  راباید كنار گذاشته وبابصيرت ببينيم زیرا

حس توانایی دیدن همه حقيقت راندارد . .  .تابعد